सोमबार, ६ श्रावण, २०७६ Monday, 22 July, 2019

सुनसान जनमुक्ति सेनाको संक्राम ब्यारेक

विसं २०६४ मङ्सिर २५ गतेदेखि करीब दुई हजार बढीको बसोबाससहित शुरु भएको ब्यारेकलाई अहिले गाउँलेले चौकीदारी गर्ने अवस्थामा पुगेको छ ।

घोराही । शान्ति सम्झौतापछि विसं २०६४ मङ्सिर २५ गते  तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–१९ संक्राममा दीर्घ स्मृति ब्रिगेडअन्तर्गतका तीन बटालियनसहितको दुई हजार जनमुक्ति सेना बस्न थाले । 

सेना समायोजनपछि लामाखोला महिला सामुदायिक वन क्षेत्रमा दश बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको तत्कालीन माओवादी शिविर संरचना सुरक्षाका लागि सशस्त्र प्रहरीले २०६८ फागुन २७ गतेदेखि खटियो । तर, यही फागुन १ गतेदेखि सशस्त्र प्रहरी बस्न छाडेपछि हाल उक्त ब्यारेक अलपत्र बनेको छ । अहिले ब्यारेकमा कोही पनि छैनन् । सुनसान जस्तै छ । 

ब्यारेकमा पूर्व जनमुक्ति सेनाका बटालियन कमाण्डर मोहन नेपाली ‘उज्ज्वल’ भेटिए । उनी जीर्ण संरचना हेर्दै थिए । सेना समायोजनपछि स्वेच्छिक अवकाशमा निस्किनुभएका पूर्वकमाण्डर नेपालीले आफैँले बनाएको घर, छाएको छानो र पोतेका आँगन अहिले बेहाल बन्दा दुःख लाग्ने गरेको बताए । उनी त्यहाँको स्थानीयवासी पनि हुन् । 

उनले भने, “न संरचना राम्रा छन्, न सेना छन् । अहिले ब्यारेक नाममा मात्रै सीमित छ ।” संरक्षण हुन नसक्दा राज्यको करोडौँ लगानी नोक्सानी भइरहेको उनले बताए । यसको संरक्षण र विकास गर्न सके जनमुक्ति सेना ब्यारेकलाई एक पर्यटकीय क्षेत्रका रूपमा विकास गर्न सकिने उनको भनाइ छ । 

राज्यले युद्धका नामबाट स्थापित यस्ता सम्पत्ति संरक्षण र व्यवस्थापन गर्न नसक्दा दशवर्षे युद्धका निशानी मेटिन थालेको उनको कथन छ । नेपालीले भने, “कैयौँ समायोजनमा गए, कैयौँ बाहिरिए तर सम्पत्ति जोगाउन राज्यले सक्छ नि ! तर त्यसतर्फ ध्यान दिन नसक्दा यस्ता थुप्रै ब्यारेक बेवारिसे बनिरहेका छन् ।” 

भौगोलिक, भौतिक, सेवासुविधा र सुरक्षाका हिसाबले निकै उपयुक्त रहेकाले राज्यले ब्यारेकको व्यवस्थापन गर्न अति जरुरी रहेको छ । प्रशस्तै खेल मैदान, सैन्य अभ्यास मैदान, उपयुक्त भौतिक संरचना, खानेपानी, बिजुलीलगायतका संरचना तयार रहेकाले राज्यले कुनै सुरक्षा संयन्त्रलाई ब्यारेकमा राख्न सक्नुपर्ने उनको भनाइ छ । 

विसं २०६४ मङ्सिर २५ गतेदेखि करीब दुई हजार बढीको बसोबाससहित शुरु भएको ब्यारेकलाई अहिले गाउँलेले चौकीदारी गर्ने अवस्थामा पुगेको छ । जनमुक्ति सेना समायोजनपछि सशस्त्र प्रहरी बस्दै आइरहेको उक्त ब्यारेक फागुन १ गतेदेखि सशस्त्र प्रहरीले बस्न छोड्दा गाउँले पहरामा जुटेको स्थानीयवासी विभीषण रोकाले बताए । 

ब्यारेकभित्र रहेका संरचना संरक्षणका लागि गाउँलेले महीनावारी पैसा उठाउँदै तीन चौकीदारसहित सुरक्षा दिन थालेको उनको भनाइ छ । “राज्यले संरक्षण गर्न छोड्यो, भएका संरचना जोगाउन गाउँले कस्सिएका छौँ”, उनले भने, “काठपात, ढुङ्गा इँटा, टिन, पाइपलगायतका सरसामान हराउन सक्ने भन्दै गाउँले उक्त ब्यारेकको सुरक्षामा खटिएको छ ।” 

जनमुक्ति सेना ब्यारेकमा करौडौँ बढीको लगानी लागिसकेकाले राज्यले यसलाई विस्थापितभन्दा व्यवस्थित गराउनेतर्फ लाग्नुपर्ने उनको भनाइ थियो । 

तुलसीपुरलाई जिम्मा 

ब्यारेकको सुरक्षामा खटिएको सशस्त्र प्रहरी बल ज्वालामाई गणले ब्यारेकको सम्पूर्ण संरचना उल्लेख गर्दै गत माघ २८ गते तुलसीपुर उमहानगरपालिकालाई हस्तान्तरण गरेको छ । नेपाल सशस्त्र प्रहरी र उमहानगरपालिकाबीच भएको द्विपक्षीय हस्ताक्षरसहितको पत्रमा जस्ताका छाना भएको इँटाका घर ३१ छन् जसमा तीन वटाको झ्यालढोका केही छैनन् । 

एउटा भत्किएकोसहित जस्ताको छाना भएको ढुङ्गामाटोका चार घर छन् । जस्ताका छ घर, छानो नभएको ‘डिसमेन्टल’ दुई घर छन् । ढोका नभएका पक्की शौचालय १३ छन् । जस्ताका शौचालय पाँच, काठको घर एक, ड्युटीपोष्ट १२, पक्की पानी ट्याङ्ककी पाँच, धारा आठ, रिजर्व ट्याङ्की एक, प्रवेशद्वार एक र ग्यारेज एक रहेका छन् । 

राष्ट्रिय क्रान्ति सङ्ग्रहालय बनाइने 

उपमहानगरपालिका प्रमुख घनश्याम पाण्डेले तत्कालीन माओवादी सेनाको ब्यारेक सङ्क्रामलाई राष्ट्रिय क्रान्ति सङ्ग्रहालयका रूपमा विकास गर्ने तयारी भइरहेको बताउनुभयो । युद्ध अध्ययन, युद्ध पर्यटन, ऐतिहासिक युद्धस्थलका रूपमा तत्कालीन ब्यारेकलाई सङ्ग्रहालयका रूपमा पुनःनिर्माण गर्ने उनको भनाइ थियो । रासस

प्राप्त प्रतिकृयाहरू

यसमा तपाइको मत

सम्बन्धित समाचार
धेरै पढिएको
ट्वीटरमा